Regelmatig krijgt Nicole Pikkemaat (trainer/adviseur expertiseteam Arbeid & Gezondheid) vragen van ondernemingsraden en VGW(M)- commissies over het preventief medisch onderzoek (PMO). Door die vragen heeft zij gemerkt dat er verwarring is over het PMO en (het verschil met) het periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO). Daarom geeft zij hieronder kort en puntsgewijs een uitleg over de verschillen en de overeenkomsten.
De verschillen en overeenkomsten PMO en PAGO
- Een PAGO is wettelijk verplicht. Een PMO niet! Volgens de Arbowet is de werkgever verplicht om werknemers periodiek de gelegenheid te bieden een onderzoek te ondergaan dat erop is gericht de risico’s die het werk voor de gezondheid met zich meebrengt zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. (PAGO genoemd.)
- Een PAGO is een preventief instrument, bedoeld om (beroeps)ziekten te voorkomen en/of vroegtijdig te signaleren. Dit betekent dat bij PAGO specifiek gekeken wordt naar de gezondheidsrisico’s. Voorbeelden zijn risico’s ten gevolge van lawaai, lichamelijke belasting, beeldschermwerk en nachtwerk. Hiermee kan een PAGO bijdragen aan het voorkomen van klachten, verzuim en beroepsziekten.
- Een PMO is ook preventief bedoeld. Een PMO is meer gericht op leefstijl, vitaliteit en inzetbaarheid. In het PMO kunnen ook alle PAGO-elementen meegenomen worden. Het is dan breder dan het PAGO: PAGO plus leefstijlaspecten. In feite is een goed PMO een PMO die ook een PAGO bevat.
- Op basis van de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) moet de bedrijfsarts/arbodienst een advies geven over de inhoud en frequentie van het PAGO. Daarnaast zijn in de Arbowetgeving voor bepaalde groepen werknemers, soorten arbeid en blootstellingsrisico’s nadere voorschriften opgenomen. Dat geldt bijvoorbeeld voor risico’s inzake trillingen, gevaarlijke stoffen en biologische agentia zoals virussen en bacteriën. En bijvoorbeeld ook bij werken onder overdruk en werkzaamheden aan boord van een schip in de binnenvaart.
- Een PAGO moet uitgevoerd worden onder verantwoordelijkheid van een bedrijfsarts. In het algemeen wordt een PMO ook onder verantwoordelijkheid van een bedrijfsarts uitgevoerd. Maar houd dit goed in de gaten. Bedenk bijvoorbeeld dat een globale health check geen PMO is en al helemaal geen PAGO.
- Medewerkers zijn vrijwillig om aan een PAGO/PMO mee te doen.
- De individuele gegevens uit een PAGO/PMO mogen alleen gedeeld worden met de betreffende medewerkers. Gebruikelijk is dat er een algemeen PAGO-/PMO-rapportage (collectief) wordt gemaakt. Individuele uitslagen mogen uiteraard niet te herleiden zijn. Het rapport geeft de OR/VGWM-commissie een beeld van de stand van de arbeidsomstandigheden binnen de organisatie en van wat beter kan en moet.
- De OR heeft instemmingsrecht op de inhoud en inrichting van het PAGO en ook PMO.
OR/VGW(M)-commissie, laat je goed bijstaan
Met de genoemde punten hoopt Nicole het verschil tussen PAGO en PMO duidelijk te hebben gemaakt. Dit overzicht is zeker niet volledig. Er zijn meer overeenkomsten en verschillen te noemen en ook punten van aandacht. Kijk bijvoorbeeld eens naar de recent uitgebrachte leidraad vaan de Nederlandse Vereniging voor arbeid- en bedrijfsgeneeskunde (NVAB): Nu online: herziene leidraad PAGO/PMO – NVAB. En denk bijvoorbeeld ook aan (kwaliteits-)eisen met betrekking tot de communicatie, rapportage en privacy van het PAGO/PMO. Verder is het altijd maatwerk en afhankelijk van de arbeidsomstandigheden en de cultuur van je organisatie. Dus OR/VGW(M)-commissie, laat je in geval van een (aankomende) PAGO/PMO in jullie organisatie goed bijstaan door een adviseur van ons expertiseteam Arbeid & Gezondheid. Dat kan in de vorming van een training of advies op maat over de PAGO/PMO in jullie organisatie al dan niet gecombineerd met andere arbo-thema’s.
