OR en weerstand bij veranderingen

Ondernemingsraden, werknemers en leidinggevenden hebben regelmatig te maken met veranderingen in de organisatie. Deze veranderingen gaan vaak gepaard met emotionele reacties op de werkvloer. Dit kunnen uitingen van weerstand zijn. Als deze reacties bij u terecht komen, kan dat wel eens lastig zijn.  Lastig, omdat een reactie niet als weerstand wordt herkend, omdat u niet weet hoe er op te reageren of omdat u heel anders tegen de verandering aan kijkt.
 
Deze training is bedoeld voor OR-leden, medewerkers en managers die het verband tussen verandering en weerstand willen herkennen, die willen weten welke weerstandsmechanismen werknemers kunnen laten zien en die adequaat willen reageren op uitingen van weerstand.

Cursusdoelen 

De deelnemers: 

  • kennen de fases in een veranderingsproces; 
  • herkennen bronnen van weerstand bij verandering; 
  • herkennen weerstand in de (emotionele) reacties van medewerkers en bij henzelf;
  • kunnen verschillende weerstandsmechanismen onderscheiden; 
  • zien het verband tussen de organisatiecultuur en het omgaan met veranderingen; 
  • en tussen weerstand en behoeftes van medewerkers; 
  • hebben geoefend in het omgaan met weerstanden.

 Opdracht vooraf 

Ter voorbereiding op deze cursusdagen vragen we de deelnemers een casus mee te nemen waarin kort (maximaal een half A4) een recente of lopende verandering in de eigen organisatie wordt beschreven. Tevens vragen wij de deelnemers de casus vooraf te mailen naar: themadagen@sbiformaat.nl. De tijdens de cursus behandelde theorie wordt gekoppeld aan de door u meegebrachte casuïstiek.

Competenties als rode draad

SBI Formaat werkt met een OR-competentieprofiel. In de programmaonderdelen van deze cursus zijn devolgende competenties verweven:

Levelvaardigheid
De deelnemer is in staat aansluiting te vinden bij (de problematiek van) een ander door actief te luisteren naar en mee te denken met die ander. Het ‘levelen’ betekent af kunnen stemmen op verschillen in achtergrond, werkniveau, plaats in de organisatie, behoeften, wensen en dergelijke.

Organisatiesensiviteit
De deelnemer onderkent de invloed en de gevolgen van beslissingen en actualiteiten op (de medewerkers binnen) de onderdelen van de organisatie.
 
Manier van werken
Plezierig en doelgericht werken zullen hand in hand gaan. We bieden afwisseling in werkvormen in het programma met plenaire besprekingen, uitwerkingsopdrachten (in subgroepjes), vaardigheidsoefeningen met de hele groep, behandelen van individuele vragen, etc. Theoretische uitgangspunten worden altijd gerelateerd aan de praktijk van de ondernemingsraad.

Programma

Dag 1

9:30 - 10:00

  • Aankomst locatie

    Ontvangst met koffie en thee.

10:00 - 11:00

  • Start van de cursus

    We maken op een actieve manier kennis met elkaar en we nemen het programma met bijbehorende huishoudelijke zaken met elkaar door.

  • Verandering en ik

    We hebben allemaal beelden over verandering en weerstand. Hoe lastig, vanzelfsprekend of logisch ervaart u een verandering en de reacties van medewerkers daarop?
    We maken kennis met elkaars beelden over verandering en weerstand en krijgen inzicht in de verschillen en in de betekenis.

11:00 - 12:30

  • De fases in een veranderingsproces en hoe organisaties (kunnen) anticiperen op weerstand

    Een verandering in een organisatie ontstaat niet vanzelf. Een veranderingsproces kent een aantal fases, beginnend bij de allereerste gedachte dat het goed zou zijn om een verandering teweeg te brengen en eindigend met het inlijven of het eigen maken van de verandering in de organisatie. Organisatieveranderingen hoeven geen weerstand op te roepen. Hoeveel veranderingen hebben er in de laatste decennia niet plaatsgevonden waar mensen achter stonden en waar ze actief aan hebben bijgedragen? Het zijn de verandertrajecten die niet goed worden ingezet, die niet tot een gewenst resultaat leiden of die vervelende gevolgen hebben, die in meerdere of mindere mate weerstand oproepen. Managers kunnen dan ook anticiperen op eventueel te verwachten weerstanden en kunnen die zo nodig faciliteren.
    In dit onderdeel doorlopen we de fases in een veranderingsproces en brengen we het globale verloop van weerstand bij verandering in beeld. U leert verschillende strategieën van weerstandsreductie kennen en analyseert hoe deze in de praktijk van uw organisatie worden gebruikt.

12:30 - 14:00

  • Pauze en lunch

14:00 - 17:00

  • De fases die medewerkers doorlopen in een veranderingsproces

    Een veranderingsproces mag organisatorisch een aantal fases kennen, de medewerkers die ‘met die verandering mee moeten’ doorlopen ook een aantal fases. Het is daarbij niet altijd even gemakkelijk om in gelijke tred mee te gaan in het beoogde invoeringsproces.
    We onderzoeken deze persoonlijke fases in het algemeen en staan stil bij individuele verschillen. U ervaart de behoeftes van medewerkers in de verschillende fasen van een veranderingsproces.

  • Rol van de organisatiecultuur bij verandering

    De cultuur kan één van de belangrijkste barrières vormen voor organisatie­verandering. Een verandering in de structuur van de organisatie aanbrengen, betekent nog niet dat de cultuur verandert. Een verandering in een organisatie is niet iets wat een organisatie ‘even snel doet’; het moet geleidelijk onderdeel worden van de cultuur, het moet in de genen van de organisatie komen. Waaruit bestaat ‘cultuur’? Hoe ziet de cultuur in uw organisatie eruit? Op welke manier besteedt het management aandacht aan de benodigde cultuurverandering?
    We analyseren de cultuuraspecten van verandering binnen uw organisatie.

17:00 - 17:30

  • Pauze en snack

17:30 - 19:15

  • Weerstandenspel

    We maken op een speelse manier kennis met reacties op weerstand en hoe effectief deze zijn in de praktijk. U krijgt inzicht in wat helpt en hindert in het omgaan met weerstand.

19:15 - 19:30

  • Terugblik en vooruitblik

    We blikken terug op de dag van vandaag en trekken conclusies voor de dag van morgen.

19:30 - 19:40

  • Afsluiting van de cursusdag met aansluitend diner
Dag 2

9:30 - 11:00

  • Aanvang

    Na een vooruitblik op deze dag starten we met het eerste programmaonderdeel.

  • Hinderpalen in het omgaan met weerstand

    Met de beste bedoelingen reageren we op collega's of leidinggevenden met weerstand. Als u weerstand ‘ontmoet’ hoe reageert u daar dan op? Blokkeert u? Gaat u overtuigen? Lukt het om in contact te blijven met deze persoon? Soms gaat 't goed en neemt de weerstand af, soms slaan we de plank compleet mis.
    In de praktijk ervaren we welke veel voorkomende reacties weerstand vergroten en wat het effect daarvan is. En welke reacties zijn dan wel effectief? Wat roepen die op?
    U krijgt inzicht in het effect van hinderpalen en wordt bewust van uw eigen hinderpalen.

11:00 - 12:30

  • Bronnen van weerstand en weerstandsmechanismen

    U hoort uitspraken op de werkvloer als 'weer wat nieuws, houdt het nooit eens op’, ‘en wat betekent dat voor mijn positie’, ‘moet ik dan nog meer doen in dezelfde tijd’, ‘wat betekent dat voor mijn functiewaardering’, ‘weer een werkgroepje erbij’ of ‘wie bepaalt dat hier zomaar’; deze uitspraken laten bronnen van weerstand zien.
    Weerstanden kunnen op verschillende manieren tot uiting komen. Het is belangrijk (emotionele) reacties te herkennen als weerstand en de bron in te kunnen schatten. Dit helpt om adequaat te kunnen reageren.
    We doorlopen de veelvoorkomende bronnen. Daarnaast inventariseren we de uitspraken en reacties, die u in uw organisatie hoort en leggen die naast de mogelijke bronnen: welke herkent u het meest? De bronnen van weerstand laten tegelijkertijd de behoeften van medewerkers zien. Welke behoeften ziet u in al de uitspraken? Welke adviezen of tips kunt u formuleren voor uzelf, uw management en/of voor de OR om deze bronnen van weerstand zoveel mogelijk ‘te dichten’?
    Tenslotte benoemen mogelijke weerstandsmechanismen en onderzoeken wat ‘handig en niet handig’ is in het omgaan met deze mechanismen.

12:30 - 13:30

  • Pauze en lunch

13:30 - 15:00

  • Vaardigheden voor het omgaan met weerstand

    Inmiddels weten we ‘hoe het niet moet’. We maken de overstap naar: hoe moet het dan wel? We maken kennis met vaardigheden die helpen om weerstand in de onderlinge communicatie te reduceren.
    We oefenen me effectieve reacties op weerstand. Wat roepen die op? Aan bod komen actief luisteren, overschakelen bij verzet en emotiereductie.

15:00 - 16:00

  • Plan van aanpak

    Na twee dagen is de tijd gekomen om te oogsten. Wat neemt u mee terug naar de praktijk? Met wie wilt u het delen? Hoe gaat u dat aanpakken en wat worden uw concrete stappen? De deelnemers formuleren concrete voornemens, waarmee de opgedane kennis en ervaringen in de praktijk kunnen verankeren.

16:00 - 16:30

  • Afronding en afsluiting van de cursus

    Met de wens voor een goede reis naar huis.

Locatie

Conferentiehotel Landgoed Zonheuvel Doorn - Utrecht
Amersfoortseweg 98
3941 EP Doorn
NL
Telefoon:
0343-473500