Van WOR naar OR-praktijk
Winnaar van de WOR 75 jaar-prijsvraag Christine van der Put (Leger des Heils) over het verleden, het heden en de toekomst van de medezeggenschap
In het jubileumjaar 2025 waarin de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) 75 jaar bestond, organiseerden SBI Formaat en OR Consultancy een prijsvraag om kennis over de WOR te testen. Uit de vele inzendingen kwam één winnaar naar voren: Christine van der Put, ambtelijk secretaris bij het Leger des Heils. Haar prijs – een verblijf op Hotel Landgoed Zonheuvel – vormde een mooi moment om met haar terug én vooruit te kijken: naar haar loopbaan, de praktijk van medezeggenschap en de toekomst van de WOR.
Van kinderopvang naar het sociale domein
Christine werkt sinds 2011 als ambtelijk secretaris bij ondernemingsraden. Ze begon bij een grote kinderopvangorganisatie in de regio Rotterdam; een organisatie met een complexe concernstructuur met meerdere BV’s en OR’s. “Dat was echt een goede leerschool”, vertelt ze. “Het vak was voor mij nieuw en ik leerde het meteen in de volle breedte kennen.”
In 2015 maakte Christine de overstap naar het Leger des Heils in Dordrecht. Die keuze was deels praktisch – dichter bij huis – maar vooral inhoudelijk een mooie stap. “Ik wilde meer uren werken en me verder verdiepen in de medezeggenschap.” Het Leger des Heils is sindsdien haar grootste opdrachtgever.
Naast haar werk voor de OR ondersteunt ze ook een commissie van de centrale ondernemingsraad (COR), waardoor ze regelmatig op landelijk niveau meedraait. Sinds 2019 combineert ze dit met een kleinere aanstelling bij een woningcorporatie in Dordrecht. “Het zijn twee verschillende organisaties, maar allebei actief in het sociale domein. Die afwisseling houdt me scherp.”
Rolzuiver en verbindend
Vanaf haar eerste functie werd één uitgangspunt haar duidelijk ingeprent: de rol van ambtelijk secretaris vraagt om rolzuiverheid en terughoudendheid. Niet sturen, maar ondersteunen. Niet overnemen, maar verbinden.
“Je moet soms echt leren om op je handen te blijven zitten. Je kunt de OR adviseren, maar altijd vanuit het belang van de medewerkers én de organisatie – niet vanuit je eigen gevoel.”
Christine ziet zichzelf als schakel tussen OR en bestuurder. Die positie vraagt om vertrouwen aan beide kanten, maar ook om discipline. Juist door rolzuiver te blijven, ontstaat ruimte voor een constructief gesprek en een gelijkwaardige samenwerking.
Van reactief naar proactief OR-werk
In de afgelopen jaren zag Christine het OR-werk duidelijk veranderen. Waar medezeggenschap vroeger vaak reactief was, ligt de nadruk nu steeds meer op samenwerking, relatie en vroegtijdige betrokkenheid. Bij het Leger des Heils leidde dat tot een vernieuwende inrichting van de OR: een tweedeling tussen een strategische en een operationele OR.
“Door de opsplitsing in een strategische en een operationele OR krijg je veel meer slagkracht. Je houdt beter contact met de werkvloer én met de bestuurder.”
De strategische OR – kleiner van samenstelling – voert het overleg met de bestuurder op hoofdlijnen en kijkt naar de lange termijn. De operationele OR staat dichter bij de werkvloer en haalt actief signalen op bij medewerkers. Uiteindelijk worden adviezen gezamenlijk vastgesteld, maar deze structuur zorgt voor meer focus, rust en effectiviteit.
Daarnaast spelen de commissies een belangrijke rol, zoals HR, financiën, veiligheid en arbo. Zij leveren inhoudelijke preadviezen aan, die samenkomen in één integraal OR-advies. De directie ontvangt dat eindadvies, waarin verschillende perspectieven herkenbaar zijn samengebracht. “Binnen onze organisatie is deze werkwijze bijzonder effectief.”
Sneller schakelen en nieuwe generaties betrekken
De toegenomen snelheid van (organisatie)veranderingen maakt vaste overlegmomenten, zoals het artikel 24-overleg, steeds lastiger. Daarom verschuift de aandacht naar tussentijds overleg en het vroeg delen van ontwikkelingen. Dat vraagt om vertrouwen, openheid en duidelijke afspraken tussen bestuurder en OR.
Tegelijkertijd ziet Christine een positieve ontwikkeling: jongere medewerkers weten de OR steeds beter te vinden. Door zichtbaar te zijn, flexibel te werken en bijvoorbeeld met tijdelijke of flexibele zetels te experimenteren, wordt de drempel lager. “Dat maakt het mogelijk om mensen met specifieke expertise of interesse tijdelijk te betrekken, zonder dat ze meteen vier jaar vastzitten aan het OR-werk.”
De WOR als stevig kader
Hoewel de WOR inmiddels 75 jaar bestaat, ziet Christine de wet nog altijd als waardevol. Niet als doel op zich, maar als kader dat houvast biedt wanneer dat nodig is.
“De WOR is een belangrijk kader om op terug te vallen, maar in de praktijk gaat het vooral om het goede gesprek en om zo vroeg mogelijk betrokken zijn.”
In haar dagelijkse werk verwijst ze zelden expliciet naar wetsartikelen. “Formeel waar het moet, informeel waar het kan” is daarbij het uitgangspunt. Juist in een tijd van snelle veranderingen en onzekerheid is flexibiliteit essentieel om medezeggenschap relevant te houden.
Even op adem komen op Zonheuvel
De prijs voor de WOR 75-jaaractie – een arrangement op Landgoed Zonheuvel – kwam voor Christine op precies het juiste moment. “We zaten net voor een grote verbouwing. Even weg voordat alle hectiek losbarstte, voelde als een cadeautje.” Samen met haar man besloot ze daarom de prijs snel te verzilveren.
“We hadden een fijne kamer met uitzicht op het bos.”
Het verblijf was bijzonder: “Normaal kom ik op Zonheuvel voor werk: trainingen/meerdaagse bijeenkomsten. Nu was het voor het eerst dat ik er als gast was, samen met mijn man. Dat was best een grappige gewaarwording. Ik kon hem ‘rondleiden’ in het hotel en op het landgoed.”
Bij aankomst en vertrek werd ze door de medewerkers van het hotel gefeliciteerd met het winnen van de prijs, wat het welkom extra persoonlijk maakte.
Ze genoten van het mooie weer, maakten een wandeling in de bosrijke omgeving en brachten een dag door in Amerongen. Het weekend bood precies wat ze nodig had: rust, ruimte en even afstand van de drukte thuis.
Blik op de toekomst
Terugkijkend op 75 jaar WOR ziet Christine vooral dat de basis nog steeds stevig staat. Vooruitkijkend hoopt ze dat medezeggenschap zich verder ontwikkelt richting vroegtijdige betrokkenheid, vertrouwen en maatwerk.
Die ontwikkeling sluit naadloos aan bij de rol die SBI Formaat speelt in het ondersteunen en versterken van medezeggenschap in Nederland: met kennis, training en ruimte voor vernieuwing.
Geschreven door Bert Kruiter, SBI Formaat.
