Mantelzorg en de rol van de OR

27 februari 2026

Mantelzorg en werk gaan steeds vaker hand in hand. Ruim één op de vijf werknemers combineert op dit moment betaald werk met de zorg voor een naaste. Dat vraagt wat van mensen — en van organisaties. De Sociaal-Economische Raad benadrukt in zijn advies Mantelzorg en werk in een zorgzame samenleving (SER) dat een integrale aanpak nodig is: van overheid, werkgevers én werknemers samen. De ondernemingsraad speelt daarin een sleutelrol, als brug tussen medewerkers en bestuur.

Maar hoe staat het er in de praktijk voor? In hoeverre is mantelzorg een thema binnen uw organisatie? Welk beleid is er, wat werkt goed en waar liggen nog kansen?

Met deze korte vragenlijst willen we in kaart brengen hoe ondernemingsraden aankijken tegen mantelzorg op de werkvloer en welke stappen er al zijn gezet — of nog gezet kunnen worden. Uw inzichten helpen om een realistisch beeld te vormen van wat er nodig is om werkende mantelzorgers beter te ondersteunen.

Direct door naar de vragenlijst

Invullen duurt slechts enkele minuten. Deelname is anoniem. Alvast hartelijk dank voor uw bijdrage.

Werk en mantelzorg: ondernemingsraden

In een gezamenlijke handreiking schrijven Odyssee en Stichting Werk&Mantelzorg over de impact van mantelzorg op zowel werknemer als werkgever. Daarnaast over hoe ondernemingsraden het onderwerp mantelzorg kunnen agenderen binnen hun organisatie. En hoe zij door samen te werken met bestuur en HR tot concrete oplossingen kunnen komen met als doel om de combinatie werk en mantelzorg beter mogelijk te maken.

Hieronder volgen 2 artikelen uit de handreiking die zeer relevant zijn voor ondernemingsraden.

Instrumenten voor ondernemingsraden

Het initiatiefrecht en het overlegrecht zijn belangrijke instrumenten uit de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Hiermee kan een ondernemingsraad (OR) onderwerpen, zoals bijvoorbeeld de combinatie werk en mantelzorg, op de agenda zetten en bespreekbaar maken binnen de organisatie.
Met het initiatiefrecht (artikel 23 lid 3 WOR) kan de OR zelf voorstellen indienen bij de werkgever om medewerkers die naast het werk ook mantelzorgen beter te ondersteunen.
Het overlegrecht (artikel 23 lid 2 WOR) zorgt ervoor dat de OR in gesprek kan gaan met HR en de bestuurder over mantelzorg.

Doorbreek als OR het taboe!

Naast het initiatief- en overlegrecht kan de OR ook andere bevoegdheden inzetten, zoals het adviesrecht (art. 25 WOR). Bijvoorbeeld bij wijzigingen in werkroosters, functie-inhoud of arbeidsomstandigheden die mantelzorgers raken.
Of bij het instemmingsrecht (art. 27 WOR) als de bestuurder een nieuw verlof- of thuiswerkbeleid wil invoeren of bij besluiten van de bestuurder over werktijden (27 1 b WOR) en arbo-aangelegenheden (27 1 d WOR).

Krijg in de praktische training De OR en een mantelzorgvriendelijke organisatie inzicht in de impact van mantelzorg op medewerkers en ontdek welke rol de OR kan spelen.

Mantelzorg op de kaart zetten

Bart, lid van de ondernemingsraad van NEMEnergy BV, heeft het initiatief genomen om mantelzorg te agenderen en om de bewustwording over mantelzorg te vergroten.

‘Via de sectortafel ROM (Regionale Ontwikkelings Maatschappijen) hoorde ik voor het eerst over mantelzorg. Ik realiseerde me dat mantelzorg in ons bedrijf geen thema was. “Hoeveel medewerkers bij ons zijn eigenlijk mantelzorger? Is dit een probleem voor ze?”, ik wist het niet. Daarom leek het mij als lid van de ondernemingsraad een goed idee om onderzoek naar mantelzorg als initiatiefvoorstel bij onze bestuurder in te dienen. Dit bleek niet nodig, onze directie vond mantelzorg ook een belangrijk thema en ging meteen akkoord met een medewerkers “questionnair”.’

Het bleek een goede start. ‘Dit onderzoek zette de mantelzorger in één keer bij iedereen op de kaart. Niet alleen bij de medewerkers maar ook bij managers en HR. De uitkomsten werden gedeeld in een presentatie tijdens de “all-employeemeeting”. HR voegde daar later een intranetpagina aan toe met alle relevante informatie over mantelzorg. Inmiddels zijn we hard op weg om een mantelzorgvriendelijk bedrijf te worden.’

Klik op de afbeelding hieronder om de volledige artikelen te lezen. Verder vind je in de handreiking de feiten en de cijfers, de rechten en de plichten, een praktisch 3-stappenplan voor de OR en meer…