Veiligheid en gezondheid aanpakken door middel van de RI&E

07 april 2026 / Wendy Roescher

Een veilige en gezonde werkomgeving vraagt om een gestructureerde en doordachte aanpak waarbij risico’s vroegtijdig worden herkend, beoordeeld en beheerst. Dit artikel biedt een praktische handleiding voor het uitvoeren van een RI&E om veiligheid en gezondheid aan te pakken. Stap voor stap wordt toegelicht wat de wettelijke verplichtingen zijn, welke keuzes organisaties moeten maken, hoe risico’s worden geïnventariseerd en gewogen en hoe deze worden vertaald naar een concreet plan van aanpak.

Elke werkgever moet een RI&E hebben

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Daarom is het belangrijk dat de risico’s binnen een organisatie bekend zijn en beheerst kunnen worden. De Arbowet stelt daarom een RI&E met een daarbij behorend plan van aanpak verplicht:
Bij het voeren van het arbeidsomstandighedenbeleid legt de werkgever in een inventarisatie en evaluatie schriftelijk vast welke risico’s de arbeid voor de werknemers met zich mee brengt. Deze risico-inventarisatie en -evaluatie bevat tevens een beschrijving van de gevaren en de risico-beperkende maatregelen en de risico’s voor bijzondere categorieën van werknemers.” (artikel 5 lid 1 Arbowet)

Dit artikel geeft onder meer aan dat elke werkgever een RI&E moet hebben waarin alle risico’s op het gebied van Veiligheid, Gezondheid en Psychosociale Arbeidsbelasting zijn onderzocht en gewogen, waarna een plan van aanpak opgesteld moet worden om deze risico’s aan te pakken.

Ook moet de werkgever ervoor zorgen dat de werknemers weten welke risico’s er verbonden zijn aan hun werk en welke maatregelen er genomen (kunnen) worden om de risico’s te voorkomen of te beperken. De RI&E geeft dit overzicht.

Vaste stappen van de RI&E

Bij het uitvoeren van de RI&E worden de volgende stappen doorlopen:

Vaststellen methode RI&E.
Inventarisatie: alle arboknelpunten in kaart brengen.
Evaluatie: gevonden knelpunten wegen, prioriteiten stellen.
Plan van aanpak maken: beschrijven hoe de knelpunten aangepakt gaan worden, in een meerjarenplan.
Arbojaarplan opstellen: het plan van aanpak uitwerken in concrete stappen voor het komende jaar (deze stap is niet wettelijk verplicht).
Aanpakken van de gevonden knelpunten.
Jaarlijkse schriftelijke rapportage opstellen over de voortgang van het plan van aanpak (deze stap is niet wettelijk verplicht).

Wil je meer weten over welke rol jij kunt spelen in het verbeteren van het arbobeleid binnen de organisatie? En wil je weten wat de wettelijke verplichtingen zijn die gelden voor de RI&E, het plan van aanpak en de jaarlijkse rapportage?
Schrijf je dan in voor de training Arbobeleid: RI&E en plan van aanpak.

Opzet van de RI&E

Iedere organisatie is anders, vandaar dat elke organisatie er goed over moet nadenken hoe de arborisico’s het beste opgespoord kunnen worden. Hierbij moeten verschillende keuzes worden gemaakt, zoals:

Wie gaat de RI&E uitvoeren?
Hoe worden de risico’s onderzocht?
Keuze RI&E-instrument
Inhoud
Globaal of verdiepend
Een RI&E of meerdere?
Betrokkenheid medewerkers
Betrokkenheid bedrijfsarts/arboprofessional
Betrokkenheid medezeggenschap
Termijn RI&E

De RI&E en de ondernemingsraad

Een RI&E is een belangrijk instrument als basis voor het arbobeleid. Een RI&E moet daarom ook herkenbaar zijn voor de medewerkers zodat dit document gaat leven onder de medewerkers (zij lopen immers de arborisico’s). De medezeggenschap heeft hierbij een belangrijke rol. Zowel de opzet van de RI&E als het plan van aanpak zijn instemmingsplichtig. Dit houdt in dat de OR mee mag beslissen over de keuzes die worden gemaakt hoe de RI&E wordt opgezet, maar ook welke keuzes worden gemaakt in het plan van aanpak. Het is dus raadzaam om vroegtijdig met de OR in gesprek te gaan om gezamenlijk dit traject op te pakken zodat er samen een mooie RI&E kan worden opgezet.

Klik op de afbeelding hieronder om het volledige artikel te lezen (gepubliceerd op de website van Werk & Veiligheid).