De risico’s van gevaarlijke stoffen
In veel bedrijven of instellingen (ziekenhuis, bouwbedrijf, metaalbedrijf, distributiebedrijf en nog veel meer) kan je te maken krijgen met gevaarlijke stoffen. De stoffen kunnen bijvoorbeeld noodzakelijk zijn voor het productieproces en voor (medische) handelingen en/of vrijkomen tijdens bewerkingen of tijdens bepaalde processen.
Blootstelling aan gevaarlijke stoffen
Blootstelling kan plaatsvinden via inademing, huidcontact en/of inslikken of een slechte hygiëne op de werkvloer. Op korte termijn kan dit leiden tot klachten zoals geïrriteerde ogen en luchtwegen, hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid en bij sommige stoffen is het direct goed mis. Bij langdurige of herhaalde blootstelling kunnen de gevolgen ernstig zijn, zoals schade aan organen, chronische ademhalingsproblemen of (een verhoogd risico op) ernstige ziekten, zoals kanker. Ik noem de laatste categorie stoffen vaak een ‘sluipmoordenaar’. Op het moment zelf merk je er niets van, maar jaren later kun je ernstig ziek worden.
Voorkomen is beter dan genezen!
De werkgever heeft volgens de Arbowet een zorgplicht en moet de medewerkers beschermen tegen alle risico’s op het gebied van veiligheid, gezondheid en psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Een belangrijk preventie instrument in de Arbowet (is dus ook verplicht!) is de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). De werkgever moet alle arborisico’s in kaart brengen.
Wat betreft gevaarlijke stoffen betekent dit dat de werkgever in beeld moet hebben welke stoffen gebruikt worden en vrij kunnen komen en hoe groot en risicovol de blootstelling is. Een RI&E is niet af zonder een plan van aanpak met concrete maatregelen. De beste maatregel is dat de gevaarlijke stoffen en/of processen onnodig worden gemaakt, bijvoorbeeld door vervanging. Ook bewustwording is belangrijk: weten met welke stoffen je werkt en welke risico’s daaraan verbonden zijn. Daarnaast kunnen bijvoorbeeld gerichte afzuiging, goede ventilatie, het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en het naleven van veiligheidsvoorschriften een belangrijke rol spelen. Maar preventie is en blijft de sleutel: voorkomen is beter dan genezen!
Gevaarlijke stoffen in de RI&E
De RI&E is bij uitstek een middel om alle risico’s grondig in beeld te krijgen en daarna gerichte preventieve maatregelen te treffen. De Arbowetgeving stelt nog veel meer eisen aan de RI&E inzake gevaarlijke stoffen en als het gaat om bijvoorbeeld kankerverwekkende stoffen, dan gelden er veel aanvullende eisen. In de training Gevaarlijke stoffen in de RI&E komt dat allemaal uitgebreid aan de orde. Dus wil je meer weten, kom naar de training.
Geschreven door Nicole Pikkemaat, trainer/adviseur expertiseteam Arbeid & Gezondheid.
