Arbo en het belang van informatierecht
Regelmatig komt in mijn trainingen en adviestrajecten naar voren dat het lastig is om als OR/VGWM-commissie de gewenste informatie over de verschillende onderdelen van arbeidsomstandigheden en verzuim te krijgen.
Dit kan komen doordat onvoldoende duidelijk is welke informatie de OR/VGWM-commissie wil ontvangen, een bestuurder het lastig vindt informatie te delen of dat gedacht wordt dat dit niet mag vanwege de privacywetgeving.
Waarom is informatie over arbo en verzuim zo belangrijk?
De basis hiervoor vormt de zorgtaak van de OR, WOR artikel 28 lid 1: “De ondernemingsraad bevordert zoveel als in zijn vermogen ligt de naleving van de voor de onderneming geldende voorschriften op het gebied van arbeidsvoorwaarden, alsmede van de voorschriften op het gebied van arbeidsomstandigheden en arbeids- en rusttijden van de in de onderneming werkzame personen.”
Om op een goede manier invulling te kunnen geven aan deze zorgtaak heeft de OR informatie nodig. In het kader van de beeldvorming uit de BOB (Beeldvorming, Oordeelsvorming, Besluitvorming) gaat het hierbij om:
- Kennis van relevante wet en regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden, verzuim en re-integratie;
- De vertaalslag van deze wet en regelgeving in het beleid van de eigen organisatie;
- Informatie over het effect van het gevoerde beleid.
Naast een zorgtaak heeft de OR ook nog het instemmingsrecht op regelingen op het gebied van arbeidsomstandigheden, het ziekteverzuim of het re-integratiebeleid, een arbeids- en rusttijdenregeling of een vakantieregeling (WOR artikel 27 lid d en b). Om op een juiste manier te kunnen reageren op een instemmingsaanvraag kan de OR/VGWM-commissie uiteraard niet zonder alle relevante informatie.
Recht op informatie
Veelvuldig wordt mij de vraag gesteld op welke informatie de OR/VGWM-commissie recht heeft wanneer het gaat om arbeidsomstandigheden. Hieronder staat een overzicht.
Overzicht van belangrijke arbo-informatie:
- RI&E-rapport;
- Toetsingsrapport van de gecertificeerde arbokerndeskundigen over de RI&E en het plan van aanpak;
- Voortgang uitvoering plan van aanpak van de RI&E;
- Overzicht (bijna) arbeidsongevallen, incl. analyse en maatregelen;
- Overzicht agressie-incidenten, incl. analyse en maatregelen;
- Afschrift van de onderzoeksrapportage e.d. van de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA);
- Overzicht verzuimcijfers en analyse;
- Overzicht re-integratiecijfers (1ste en 2de spoor), instroom WIA en sancties UWV;
- Gemelde beroepsziekten door de bedrijfsarts;
- Gebruik arbeidsomstandighedenspreekuur;
- Gebruik second opinion;
- Jaarverslag vertrouwenspersonen;
- Jaarverslag klachtencommissie;
- Rapport en toelichting op resultaten uit het PAGO, PMO en SMT;
- Uitkomst evaluatie ontruimingsoefeningen;
- Informatie over intern noodplan;
- Aanwezigheid toxische stoffenregister;
- Onderzoeksrapporten op het gebied van arbo, niet gericht op één individu;
- Rapportage medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO);
- Rapportage onderzoeken duurzame inzetbaarheid organisatiebreed;
- …………..
Maar… als OR/VGWM-commissie is het niet handig om dit lijstje zomaar in te leveren bij je bestuurder. De essentie van het Informatierecht is dat je recht hebt op de informatie die je nodig hebt om je werk te kunnen doen. Artikel 31.1 uit de WOR zegt hierover het volgende: “De ondernemer is verplicht desgevraagd aan de ondernemingsraad en aan de commissies van die raad tijdig alle inlichtingen en gegevens te verstrekken die deze voor de vervulling van hun taak redelijkerwijs nodig hebben. De inlichtingen en gegevens worden desgevraagd schriftelijk verstrekt.”
Welke informatie heeft de OR nodig?
Dus bepaal als OR/VGWM-commissie welke informatie je op welk moment wilt opvragen en wat je hiermee wilt gaan doen. Wanneer je als OR/VGWM-commissie bijvoorbeeld het verzuimbeleid wilt evalueren dan heb je het huidige verzuimbeleid nodig, het actuele contract met de arbodienst of bedrijfsarts, de verzuim- en re-integratiecijfers van HR, de sancties vanuit het UWV en het jaarverslag van de bedrijfsarts met daarin o.a. de werkgerelateerde oorzaken van verzuim. In het kader van het voorkomen van verzuim is dan ook de voortgang van het plan van aanpak van de RI&E relevant en de groepsrapportage uit de PAGO/PMO. Ook het jaarverslag van de vertrouwenspersoon en klachtencommissie kan relevant zijn wanneer het gaat om verzuim ten gevolge van psychosociale arbeidsbelasting.
Willen jullie meer informatie over de rol van de OR/VGW(M)-commissie op het gebied van arbeidsomstandigheden? Neem contact op met ons expertiseteam Arbeid & Gezondheid!
De OR/VGWM-commissie krijgt de informatie niet
Informatierecht van de OR staat in de WOR en is daarmee een wettelijke verplichting voor de bestuurder. Verschil van mening zou kunnen ontstaan over ‘wel of niet noodzakelijk’ voor de vervulling van de taak van de OR. Vandaar dat het belangrijk is om als OR/VGWM-commissie duidelijk aan te geven waar de informatie voor nodig is.
Daarnaast geeft de Arbowet artikel 12 lid 2 aan dat de werkgever overleg voert met de ondernemingsraad over aangelegenheden die de arbeidsomstandigheden betreffen alsmede over de uitvoering van dit beleid waarbij actief informatie wordt uitgewisseld.
Mocht de bestuurder op basis van bovenstaande argumenten de relevante informatie nog niet willen delen met de OR, dan kan op basis van de algemene geschillenregeling, WOR art 36, de OR de kantonrechter verzoeken om te bepalen dat de bestuurder de WOR moet naleven. Voordat je als OR naar de kantonrechter gaat, kun je ook eerst bemiddeling en advies vragen bij de bedrijfscommissie.
Geschreven door Carolina Verspuij, trainer & adviseur.
Expertiseteam Arbeid & Gezondheid SBI Formaat.


