Blog

Iedere werkgever met 25 of meer werknemers is verplicht om zich op het gebied van arbeidsomstandigheden te laten bijstaan door een of meer deskundige werknemers (artikel 13, Arbowet). Deze werknemer wordt meestal de preventiemedewerker genoemd. Hun wettelijke takenpakket bestaat uit:

• Meewerken aan het uitvoeren en opstellen van de RI&E;
• Het uitvoeren van de maatregelen die voortkomen uit de RI&E en/of het meewerken daaraan;
• Het adviseren en samenwerken met de medezeggenschap;
• Het adviseren en nauw samenwerken met de gecertificeerde arbodeskundigen (kerndeskundigen), waaronder de bedrijfsarts.

Deskundigheid preventiemedewerker

De preventiemedewerker moet volgens de Arbowet ‘deskundig en ervaren’ zijn om zijn wettelijke taken uit te kunnen voeren. In de praktijk blijkt dat preventiemedewerkers lang niet altijd voldoende opgeleid zijn: er is bij de implementatie van de Europese Kaderrichtlijn gekozen voor een flexibele benadering waarbij op basis van de RI&E de benodigde specifieke deskundigheid bepaald kan worden. Deze werkwijze vindt echter nauwelijks plaats. Veel deskundige werknemers blijken maar (zeer) beperkt te zijn opgeleid.

Het kabinet wilde daarom een beperkte, pragmatische aanpassing van het stelsel. De staatssecretaris van Participatie en Integratie kondigde in de voortgangsbrief Arbovisie 2040 een basiseis aan voor preventiemedewerkers: zij moeten beschikken over een opleiding op ten minste mbo-niveau, zoals een erkende opleiding Middelbare Veiligheidskunde of Middelbare Arbeidshygiënist.

Wettelijke eis niet haalbaar: minimaal MBO opgeleid

Dit blijkt echter niet haalbaar zo concludeert de minister in zijn voortgangsbrief van 8 juni 2026. In Nederland zijn er ongeveer 19.500 OR-plichtige bedrijven, maar slechts 12 instellingen bieden opleidingen voor met name middelbare veiligheidskundigen. Het opleidingsaanbod is te eenzijdig en de capaciteit te beperkt. Bovendien is onvoldoende inzicht in het aantal afgestudeerden. Daarom ziet de minister af van opleidingseisen voor de preventiemedewerker.

Helaas zijn de eisen van de baan, maar de minister zal de ontwikkelingen in het opleidingsaanbod blijven volgen. Of dat alsnog resulteert in opleidingseisen is nog niet duidelijk. Ook wij zullen deze ontwikkelingen blijven volgen, want deze eisen aan een preventiemedewerker zijn een duidelijke stap in het steeds meer veiliger maken van de arbeidsomstandigheden van werkend Nederland.

Leer de taken van de preventiemedewerker kennen en ontwikkel een visie over hoe deze rol in de organisatie ingevuld kan worden als onderdeel van de training Arbo voor gevorderden.

Goed om te weten

Als OR heb je instemming op (art.13, Arbowet):

• De positie en de persoon van de preventiemedewerker;
• Het aantal medewerkers, het aantal uren dat nodig is om hun werk naar behoren te kunnen uitvoeren, over welke middelen zij dienen te beschikken en op welke manier zij uitgerust moeten zijn om hun werkzaamheden goed te kunnen doen;
• Welke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zij hebben.

Op deze manier kun je ook als OR sturen op het aanstellen van (en instemmen met) een ter zake kundige preventiemedewerker. In de RI&E staan aanwijzingen voor de mate van deskundigheid die de preventiemedewerker in jouw organisatie moet hebben. Zo kun je maximaal gebruik maken van je instemmingsrecht als OR. Kom je er niet uit? Neem dan vooral contact met ons op. Wij helpen je met informatie en deskundig advies.

Geschreven door Peter Langedijk, trainer/adviseur expertiseteam Arbeid & Gezondheid.