Blog

Per 1 juli 2026 is de werkgever verplicht om werknemers te raadplegen als het gaat over arbobeleid. Deze wijziging is er gekomen omdat de Nederlandse wetgeving niet volledig aansloot op Europese eisen (art. 11 van Europese kaderrichtlijn veiligheid en gezondheid op het werk).
Dit is een belangrijke verandering want voorheen sprak de Arbowet over overleggen. Raadplegen gaat verder. Het betekent dat de werkgever actief advies moet inwinnen bij medewerkers over de volgende arbo-onderwerpen:

• De inrichting van de bedrijfshulpverlening (art. 15 Arbowet);
• De risico-inventarisatie en -evaluatie en plan van aanpak (art 5. Arbowet);
• Deskundige bijstand/preventiemedewerker(s) (art. 13 Arbowet);
• Keuze en contract Arbodienst (art. 14 Arbowet);
• Voorlichting over de werkzaamheden en de risico’s die daarmee samenhangen (art. 8 Arbowet);
• En verder over andere maatregelen die van wezenlijk belang zijn voor de gezondheid en veiligheid van medewerkers.

OR mag zelf voorstellen doen

Dat betekent voor bedrijven met medezeggenschap dat de OR actief moet worden geraadpleegd door de werkgever. Raadpleging is iets anders dan instemming geven. In de fase van raadpleging denkt de OR mee in de voorbereiding. Bij instemming gaat het over het besluit dat de OR neemt.
De OR krijgt hiermee ook de mogelijkheid om zelf voorstellen in te dienen en de werkgever te adviseren over gezondheid en veiligheid. De werkgever moet op deze voorstellen inhoudelijk reageren. De mogelijkheid om zelf een initiatiefvoorstel te doen bestond al in de Wet op de Ondernemingsraden (art 23 WOR). De wijziging van de Arbowet sluit hierop aan.

Wat betekent dit voor de OR?

Raadpleging betekent in de praktijk dat de OR tijdig moet worden geïnformeerd door de werkgever en meegenomen moet worden in de besluiten die werkgever wil nemen. De OR krijgt de mogelijkheid actief mee te denken en de bestuurder moet inhoudelijk reageren op de voorstellen van de OR.

Voor de OR betekent het dat zij hun standpunten moeten bepalen voor de besluitvorming over de arbo-onderwerpen, waarover zij worden geraadpleegd. Hiervoor biedt het BOB-model uitkomst. Door te kijken naar wat er aan de hand is, wat de feiten zijn en te checken of alle informatie boven tafel is, kan de OR een oordeel gaan vormen. Vervolgens kunnen zij gaan bedenken wat zij daarmee willen doen, waarbij duidelijk wordt gemaakt wie, wat, wanneer gaat doen en welke verdere afspraken worden gemaakt. Door tijdig betrokken te zijn kan de OR een goed arbobeleid bevorderen en stimuleren.

Heb je vragen als OR/VGWM-commissie over deze wijziging in de Arbowet? Of een andere vraag over arbo en medezeggenschap? Neem dan vooral contact met ons op. Wij helpen je met informatie en deskundig advies.

Actieve dialoog in de Arbo-cyclus

Bij raadpleging en samenwerking op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk past een actieve dialoog over het arbobeleid tussen de verschillende arbospelers in de organisatie.
Denk hierbij aan een werkgever die de OR raadpleegt, de OR die meedenkt en meepraat, maar ook medewerkers die informatie geven uit de dagelijkse praktijk en de preventiemedewerker die signaleert, adviseert en bewaakt.

Handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA)

Wanneer werkgevers hun werknemers of de OR niet betrekken bij het arbobeleid (lees: niet worden geraadpleegd door de werkgever), dan kan de NLA handhavend optreden. Een werkgever moet kunnen aantonen dat er is overlegd, waarover en met wie. Hier niet aan voldoen wordt vanaf nu gezien als een overtreding van de Arbowet en dit kan leiden tot een eis tot naleving van de NLA. Dat betekent dat de werkgever binnen een door de NLA gestelde termijn de overtreding moet opheffen. Wordt de overtreding niet opgeheven door de werkgever, dan kan de NLA een boete opleggen.

Door tijdig mee te denken en mee te praten kan de OR het verschil maken in goed arbobeleid — pak die kans en versterk samen met alle betrokkenen een veilige en gezonde werkplek.

Geschreven door Peter Langedijk, trainer/adviseur expertiseteam Arbeid & Gezondheid.