Blog

Volgens de Nederlandse Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) kreeg 17% van de werknemers in Nederland het afgelopen jaar te maken met ongewenst gedrag op het werk. Het gaat onder meer om intimidatie en bedreiging (12%), pesten (5,8%), ongewenste seksuele aandacht (4,7%) en lichamelijk geweld (3%). Vooral medewerkers in de zorg en horeca worden hiermee geconfronteerd. Vrouwen ervaren ongewenst gedrag vaker dan mannen (22% tegenover 12,5%), met name ongewenste seksuele aandacht.

Geen wettelijke gedragscode

Het kabinet wilde bedrijven met tien of meer medewerkers verplichten een gedragscode in te voeren om ongewenst gedrag, zoals pesten, discriminatie, agressie en seksuele intimidatie tegen te gaan. Van dat plan is afgezien.

Volgens het kabinet zijn er aanwijzingen dat gedragscodes kunnen bijdragen aan een sociaal veilige werkomgeving, maar ontbreekt overtuigend bewijs dat een verplichte gedragscode leidt tot minder ongewenst gedrag. Daarnaast zou een wettelijke verplichting, vooral voor kleinere bedrijven, extra administratieve lasten opleveren. Daarom kiest het kabinet voor zelfregulering: organisaties bepalen zelf welke maatregelen het beste bij hun situatie passen.

Willen jullie met de OR/VGW-commissie het beleid op het gebied van PSA binnen de organisatie verbeteren? Na de training OR en psychosociale arbeidsbelasting kunnen jullie direct aan de slag.

Arbowet blijft leidend

Hoewel een gedragscode niet verplicht wordt, blijft de werkgever op grond van de Arbowet verplicht beleid te voeren om psychosociale arbeidsbelasting (PSA) te voorkomen of te beperken. Dat betekent dat werkgevers maatregelen moeten nemen tegen onder meer pesten, discriminatie, agressie, geweld en (seksuele) intimidatie. Op dit beleid heeft de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging instemmingsrecht (artikel 27, lid 1d WOR).

Een gedragscode kan daarbij een waardevol onderdeel van het PSA-beleid zijn, naast bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon en een klachtenregeling.

Wat kan in een gedragscode staan?

Een gedragscode kan per sector verschillen, maar zou kunnen bevatten:

• Een omschrijving van ongewenst gedrag, met voorbeelden;
• Afspraken over maatregelen en mogelijke sancties;
• Informatie over waar medewerkers terecht kunnen voor vragen of ondersteuning, bijvoorbeeld bij HR of de vertrouwenspersoon.

Voor de OR is het belangrijk erop toe te zien dat medewerkers de gedragscode kennen, bijvoorbeeld door deze op te nemen in het inwerkprogramma en door bestaande medewerkers regelmatig opnieuw te informeren.

Heb je als OR/VGWM-commissie vragen over de invoering van een gedragscode in je bedrijf of vragen over PSA-beleid? Neem dan vooral contact met ons op. Wij helpen je met informatie en deskundig advies.

Geschreven door Peter Langedijk, trainer/adviseur expertiseteam Arbeid & Gezondheid.